In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is vaccinatie niet alleen bedoeld voor de vroege kindertijd. Ook op volwassen leeftijd is het belangrijk om jezelf effectief te beschermen tegen bepaalde infectieziekten.
In het basisvaccinatieschema vermeldt de Hoge Gezondheidsraad de aanbevolen vaccins voor volwassenen, waaronder onder andere: het difterie-tetanus- kinkhoestboostervaccin, dat elke 10 jaar moet worden toegediend, of het jaarlijkse griepvaccin dat specifiek wordt aanbevolen voor zwangere vrouwen en mensen van 65 jaar of ouder.1
De volledige lijst van aanbevolen vaccinaties is beschikbaar op de officiële website van de Hoge Gezondheidsraad: hgr- css.be/nl
Naast dit schema publiceerde de Hoge Gezondheidsraad in december 2025, een recentere uitspraak waarin ook vaccinatie tegen pneumokokken wordt aanbevolen. Het is geïndiceerd voor alle mensen van 65 jaar en ouder, evenals voor volwassenen van 18 tot 64 jaar met bepaalde medische risicofactoren (chronische ziekten, immunosuppressie, enz.) of beroepsrisicofactoren.2
Deze aanbevelingen zijn des te belangrijker omdat pneumokokkeninfecties een ernstige bedreiging vormen voor de volksgezondheid in België, vooral onder ouderen en mensen met chronische ziekten. Landelijk gezien moet één op de drie mensen met invasieve pneumokokkenziekte opgenomen worden op de intensive care.3
Ondanks het bestaan van vaccins met bewezen effectiviteit en duidelijke richtlijnen van de Hoge Gezondheidsraad, geeft een recente studie van IQVIA — een internationaal kantoor gespecialiseerd in data-analyse en gezondheidszorgonderzoek — aan dat slechts 13% van de risicobelingen vaccineerd is tegen pneumokokken.2,4 Deze onvoldoende dekking staat in scherp contrast met de werkelijke last van de ziekte in ons land en onderstreept het belang van het versterken van preventie-inspanningen.
Wat is de pneumokok?
De pneumokok is de bacterie Streptococcus pneumoniae, die normaal gesproken in de bovenste luchtwegen leeft.5 De bacterie veroorzaakt allerlei infecties die verzameld staan onder de naam pneumokokkenziekten.6 Pneumokokkenziekte omvat
zowel ernstige aandoeningen zoals6:
als mildere ontstekingen zoals6:
Wat is een pneumokokkenlongontsteking?
Longontsteking is een infectie die de luchtzakjes in je longen ontstoken maakt. Deze luchtzakjes kunnen zich vullen met vocht of pus, wat symptomen veroorzaakt zoals hoesten, koorts, rillingen en ademhalingsproblemen.7
Pneumokokkenlongontsteking
Een longontsteking wordt vaak veroorzaakt door de bacterie Streptococcus Pneumoniae, beter bekend als de pneumokok. In dat geval spreken we van een pneumokokkenlongontsteking.5
Een longontsteking kan veroorzaakt worden door een bacterie, een virus of een schimmel in de lucht die we inademen.5
Bacteriële longontstekingen zijn meestal ernstiger en duren langer dan virale longontstekingen.5
Het meest voorkomende type van een bacteriële longontsteking is de pneumokokkenlongontsteking.5
Waar kun je een longontsteking oplopen? 5
De symptomen van longontsteking kunnen variëren van zo mild dat je ze nauwelijks opmerkt, tot zo ernstig dat ziekenhuisopname nodig is. Hoe je lichaam reageert op longontsteking hangt af van het type ziektekiem dat de infectie veroorzaakt, je leeftijd en je algemene gezondheidstoestand.7
Symptomen van longontsteking 7
Longontsteking is de op drie na belangrijkste oorzaak van overlijden bij oudere mensen.8
In Europa is een longontsteking de meest voorkomende infectiegerelateerde doodsoorzaak bij ouderen.9
Het risico op de ziekte stijgt bij het ouder worden, omdat het afweersysteem meestal minder krachtig is.10
Pneumokokkenlongontsteking kan je leven wekenlang ontregelen. 7
Wat zijn de gevolgen van longontsteking?
Longontsteking kan ernstige gevolgen hebben:6
Soms is longontsteking moeilijk te diagnosticeren omdat de symptomen sterk kunnen variëren en vaak lijken op die van een verkoudheid of griep. Om longontsteking vast te stellen en de ziekteverwekker te identificeren, zal je arts vragen stellen over je medische voorgeschiedenis, een lichamelijk onderzoek uitvoeren en enkele tests doen.7
Medische voorgeschiedenis:
Je arts zal vragen stellen over je klachten en wanneer ze begonnen zijn. Je arts kan vragen stellen over mogelijke blootstellingen, zoals recente reizen, je beroep, contact met dieren of met andere zieke mensen of je recent een andere ziekte had.7
Lichamelijk onderzoek:
Je arts zal met een stethoscoop naar je longen luisteren. Bij longontsteking kunnen je longen krakende, borrelende of rommelende geluiden maken bij het inademen.7
Diagnostische tests:
Als je arts vermoedt dat je een longontsteking hebt, kan hij andere tests aanbevelen zoals7,11:
Bloedonderzoek om de infectie te bevestigen en de ziekteverwekker te identificeren.
Röntgenfoto van de borstkas om de locatie en ernst van de ontsteking in de longen te bekijken.
Onderzoek in het labo van opgehoeste fluimen.
Besmettelijk
Pneumokokkenbacteriën zijn besmettelijk en longontsteking moet ernstig genomen worden, zelfs als u nog jong en fit bent.13Bestaande gezondheidsproblemen
Bij oudere volwassenen en mensen met een verzwakt immuunsysteem kunnen de symptomen van een onderliggende medische aandoening verergeren7.Tips om longontsteking te voorkomen 15
1. Vaccinatie
Pneumokokken-conjugaatvaccins (PCV's) bieden bescherming tegen varianten die verantwoordelijk zijn voor het merendeel van de antibioticaresistente pneumokokkeninfecties.122. Vermijd tabaksgebruik
3. Was je handen regelmatig
4. Vermijd contact met zieke mensen
5. Goed slapen
6. Zorg voor een gezond voedingspatroon
Verschil tussen longontsteking en griep
De diagnose en incidentie van longontsteking bij volwassenen is moeilijk vast te stellen.
Het griepvirus zit in de keel, de neus en de luchtwegen van iemand die ziek of
besmet is.17
| ||
Milde gevallen kan je gewoonlijk thuis behandelen met antibiotica, veel rust en drinken.11,18
|
260042 – Februari 2026