Hersenvliesontsteking (of meningitis) kan een gevaar vormen voor baby's en peuters. Ook jongeren en jongvolwassenen kunnen erdoor getroffen worden.¹ Tot 1 op de 6 patiënten sterft aan hersenvliesontsteking, soms zelfs binnen 24-48 uur na het verschijnen van de eerste symptomen.²
Door het hoge sterftecijfer en de negatieve impact op de gezondheid is deze ziekte een prioriteit voor de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). De WHO heeft er zelfs een speerpunt van gemaakt om de ziekte tegen 2030 de wereld uit te helpen, en vaccinatie is een belangrijke pijler binnen dit initiatief.³
 

Wat is hersenvliesontsteking?

Hersenvliesontsteking, of meningitis, is een infectie of ontsteking van de beschermende lagen van de hersenen en het ruggenmerg, ook wel de hersenvliezen genoemd. De ziekte wordt meestal veroorzaakt door een virus of bacterie.⁴
Virale hersenvliesontsteking is de meest voorkomende vorm. Bacteriële meningitis is zeldzaam, maar kan zeer ernstig zijn als ze niet meteen wordt behandeld.⁴ Deze vorm van hersenvliesontsteking wordt veroorzaakt door de bacterie Neisseria meningitidis, beter gekend als de ‘meningokok’.²
Bij sommige mensen leeft deze bacterie achter in de neus en keel zonder dat ze hiervan symptomen ondervinden. Ook al zijn ze zelf niet ziek, toch kunnen deze mensen anderen besmetten met de bacterie.⁴
 

Wat zijn de risicogroepen?

Baby’s en peuters vormen de belangrijkste risicogroep.  Ook jongeren en jongvolwassenen van 16 jaar tot 23 jaar zijn vatbaarder voor hersenvliesontsteking.⁵ Mensen verspreiden meningokokkenbacteriën naar anderen door het delen van ademhalings- en keelsecreties (zoals speeksel). Over het algemeen is nauw of langdurig contact nodig om de bacteriën over te dragen.⁶
 

Wat zijn de meest voorkomende symptomen van hersenvliesontsteking?

Iemand met hersenvliesontsteking kan snel er ziek worden. Het is dus heel belangrijk dat je de vroege symptomen leert herkennen en een arts raadpleegt!⁷

De symptomen van hersenvliesontsteking kunnen zijn⁷:

• hoge lichaamstemperatuur
• koude handen en voeten
• braken
• verwardheid
• snelle ademhaling
• spier- en gewrichtspijn
• bleke, gevlekte of vlekkerige huid
• vlekjes of huiduitslag
• hoofdpijn
• stijve nek
• gevoeligheid voor fel licht
• erg slaperig zijn of moeilijk wakker te maken
• stuipen (epileptische aanvallen)

Baby's kunnen ook⁷:

• weigeren om te drinken
• prikkelbaar zijn
• een hoog, schel gehuil hebben
• een stijve lichaamshouding hebben of juist slap en niet reagerend zijn
• een gezwollen fontanel (zachte plek bovenop het hoofd) hebben

Hoe kan je je beschermen tegen hersenvliesontsteking?

De Hoge Gezondheidsraad beveelt vaccinatie aan op systematische of individuele basis, afhankelijk van het soort meningokokkenbacterie.⁸ 

In ons land zijn er drie soorten vaccins beschikbaar voor vaccinatie tegen meningokokkeninfecties: tegen serogroep C, tegen serogroepen A, C, W, Y en tegen serogroep B.

• Vaccinatie tegen serogroepen A, C, W en Y wordt door de Hoge Gezondheidsraad systematisch aanbevolen.⁸ 
• Vaccinatie tegen serogroep B kan overwogen worden op individuele basis.⁸

Vaccinatie kan helpen je gezondheid of de gezondheid van je kind te beschermen.
Praat erover met je arts of apotheker.

260033 – Februari 2026